Nguyễn Hữu Vĩnh Khương: 20 năm âm thầm sau ánh đèn, chọn đi đường dài với nghệ thuật múa

Mới đây, Nguyễn Hữu Vĩnh Khương ra mắt bộ ảnh mới, đồng thời lần hiếm hoi chia sẻ rõ hơn về hành trình hơn hai thập niên theo đuổi nghệ thuật, những bước ngoặt làm nghề, thử thách đã đi qua. 

Thạc sĩ – Biên đạo múa Nguyễn Hữu Vĩnh Khương là gương mặt không xa lạ trong lĩnh vực múa chuyên nghiệp tại TP.HCM. Anh hiện là biên đạo cộng tác viên của Trung tâm Nghệ thuật TP.HCM, giảng viên thỉnh giảng Khoa Quản lý Văn hóa Nghệ thuật, Trường Đại học Văn hóa TP.HCM, đồng thời là nghiên cứu sinh tại Viện Văn hóa - Thể thao - Du lịch Việt Nam. 

Không chỉ được ghi nhận ở vai trò một biên đạo, giảng viên tài năng, Nguyễn Hữu Vĩnh Khương còn là người truyền lửa nghề với nguồn năng lượng tích cực, bền bỉ đến những người trẻ đang theo đuổi nghệ thuật múa.

Ít ai biết dù với vẻ ngoài trẻ trung, Thạc sĩ – Biên đạo múa Nguyễn Hữu Vĩnh Khương đã có cho mình một hành trình nghề nghiệp dày dặn kinh nghiệm. Lựa chọn ngành nghệ thuật múa từ sớm, Nguyễn Hữu Vĩnh Khương đã theo đuổi đam mê suốt hai thập kỷ bằng sự bền bỉ, khiêm tốn và tinh thần không ngừng học hỏi.

Hành trình định hình thẩm mỹ của một biên đạo múa

Nhìn lại chặng đường đã qua, Nguyễn Hữu Vĩnh Khương cho biết anh bước vào nghề từ năm 18 tuổi, bắt đầu từ những đội nhóm, câu lạc bộ tại Nhà văn hóa Thanh niên. Đến năm 2004, anh chính thức theo học tại Trường Trung cấp Múa TP.HCM và đi vào con đường chuyên nghiệp. Quãng thời gian đó không chỉ cho anh nền tảng chuyên môn, mà còn mở ra một môi trường thực tế để va chạm, quan sát và học nghề từ chính những người đi trước.

Thạc sĩ – Biên đạo múa Nguyễn Hữu Vĩnh Khương chia sẻ: “Trong thời gian học, ngoài việc học ở trường, tôi còn tham gia các vũ đoàn tại TP.HCM. Đó là nơi tôi được các anh chị lớn chỉ dẫn, bảo bọc, học cách làm nghề và cũng là giai đoạn giúp tôi hình thành rõ hơn con đường mình muốn đi.”

Nam biên đạo múa nhiều lần nhắc đến sự biết ơn dành cho những người thầy, những bậc tiền bối và anh chị đi trước đã trao cho anh cơ hội. Theo anh, giai đoạn từ khoảng 2005 đến 2010 là lúc bản thân thay đổi mạnh nhất trong tư duy làm nghề. Từ một diễn viên múa, anh bắt đầu được tin tưởng giao thêm vai trò biên đạo, dàn dựng. 

Cũng từ đó, anh hiểu rằng để tạo nên một tác phẩm, người làm nghề không thể chỉ dừng ở kỹ thuật hay hình thể, mà phải biết tác phẩm của mình đang nói điều gì, bố cục ra sao, và lựa chọn chất liệu như thế nào để truyền tải đúng tinh thần cần có.

Với nền tảng ấy, Nguyễn Hữu Vĩnh Khương đã có cho mình những tác phẩm được giới chuyên môn nghệ thuật đánh giá cao, một trong số đó, tác phẩm khiến anh tâm đắc nhất chính là “Vững bước tuyến đầu” được thực hiện trong “Cuộc vận động sáng tác tác phẩm văn học nghệ thuật đề tài phòng chống dịch Covid-19 năm 2021”.

Chia sẻ về tác phẩm này, anh cho biết: “Vững bước tuyến đầu là câu chuyện kể về những người làm nhiệm vụ nơi tuyến đầu chống dịch, đặc biệt là đội ngũ y bác sĩ đã hy sinh và cống hiến cho Tổ quốc. 

Tôi chọn ngôn ngữ động tác đương đại, kết hợp hình thể với kỹ thuật diễn xuất theo lối diễn kịch để tạo ra những cung bậc cảm xúc theo từng phân cảnh. Với tôi, âm nhạc là phần tạo nên linh hồn tác phẩm, còn múa là cách để mình kể lại một câu chuyện bằng cảm xúc chân thật nhất.”

Trong năm vừa qua, một trong những dấu ấn đáng nhớ với Nguyễn Hữu Vĩnh Khương là khi anh được tin tưởng đảm nhận vai trò Tổng biên đạo cho chương trình “Bản trường ca hòa bình”. 

Bên cạnh đó, Nguyễn Hữu Vĩnh Khương cũng tham gia với vai trò biên đạo múa trong chương trình nghệ thuật chào mừng Đại lễ Kỷ niệm 50 Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước 30/4. Gần đây, nam biên đạo múa tiếp tục góp mặt trong một số chương trình như ca nhạc kịch cải lương Lễ hội Đống Đa, chương trình kỷ niệm 50 năm Thanh niên Xung phong do Trung tâm Nghệ thuật TP.HCM thực hiện.

Không chỉ bền bỉ với sân khấu múa, Thạc sĩ – Biên đạo múa Nguyễn Hữu Vĩnh Khương còn để lại dấu ấn ở lĩnh vực kịch nói. Nguyễn Hữu Vĩnh Khương là biên đạo đứng sau phần ngôn ngữ hình thể của hai vở diễn “Câu hò đất mẹ” và “Tả quân Lê Văn Duyệt – Người mang chín án tử”, đều gắn với thành tích Huy chương Vàng tại các kỳ liên hoan sân khấu.

Không chỉ xem múa là ngôn ngữ của chuyển động, Nguyễn Hữu Vĩnh Khương còn xem đây là cách kể chuyện về con người, về thời cuộc và về những giá trị khiến người nghệ sĩ rung động. Có lẽ cũng bởi vậy mà trong hành trình làm nghề, điều nam biên đạo múa trân quý không chỉ là những giải thưởng hay sự ghi nhận của giới chuyên môn, mà còn là cảm xúc đồng hành cùng các cộng sự ở mỗi tác phẩm.

Nguyễn Hữu Vĩnh Khương bộc bạch: “Là người nghệ sĩ đứng phía sau sân khấu, không xuất hiện ồn ào, nhưng mỗi lần dựng một tác phẩm hay một bài múa minh họa tôi đều đặt hết tâm huyết vào đó. Tuy nhiên, để có một tác phẩm đẹp thì phải có những cộng sự tốt, đặc biệt là các bạn dancer. Chính họ là người cùng tôi tạo nên tác phẩm và cũng là người bạn góp phần làm nên tên tuổi của tôi, nên tôi luôn trân quý điều đó. 

Sau khi hoàn thành một tác phẩm, tôi thường hướng mắt về phía khán giả. Chỉ cần nhìn thấy sự chăm chú, những biểu lộ cảm xúc hay những tràng vỗ tay sau tiết mục, tôi đã cảm thấy vui và hạnh phúc.”

Với nam biên đạo, việc từng bước vượt qua chính mình để làm nghề tốt hơn ở mỗi lần dàn dựng là nguyên tắc sống còn với người làm nghệ thuật. Dù được giao việc lớn hay nhỏ, anh đều xem đó là cơ hội để học hỏi, tích lũy và rèn mình trong nghề.

Khi nghệ sĩ bước lên bục giảng để truyền lửa cho thế hệ trẻ

Không dừng lại ở vai trò biên đạo, Thạc sĩ Nguyễn Hữu Vĩnh Khương còn lựa chọn gắn bó với công việc giảng dạy và nghiên cứu. Sau khi tốt nghiệp đại học biên đạo múa năm 2015, anh bắt đầu có cơ hội trở lại môi trường học đường khi tham gia đạo diễn, biên đạo cho sinh viên Khoa Nghệ thuật, Trường Đại học Sài Gòn. Từ năm 2017, anh được mời về giảng dạy thỉnh giảng. Sau khi hoàn thành bậc cao học tại Đại học Văn hóa TP.HCM vào năm 2020, anh tiếp tục được mời về giảng dạy tại Khoa Quản lý Văn hóa Nghệ thuật.

Với nhiều người, quản lý văn hóa là một lĩnh vực thiên về lý thuyết, thậm chí có phần khô khan. Nhưng Nguyễn Hữu Vĩnh Khương lại tìm cách kéo những kiến thức ấy gần hơn với sinh viên bằng chính trải nghiệm nhiều năm ở sân khấu và hậu đài. Anh không xem việc đứng lớp là sự tách biệt với nghề, mà là một cách khác để tiếp tục sống cùng nghề.

“Với vai trò giảng viên, tôi phối hợp với các môn học khác như truyền thông, âm nhạc, diễn xuất, biên tập và dàn dựng chương trình để tạo nên những chương trình mang tính thực tế hơn. Ngoài việc dạy chất liệu múa, tôi thường chia sẻ với sinh viên những kinh nghiệm xương máu của mình ở sân khấu cũng như hậu đài, để các bạn hiểu rằng làm nghề không chỉ có cảm hứng mà còn là cách mình làm việc, ứng xử và chịu trách nhiệm với công việc”.

Điều khiến hành trình của Nguyễn Hữu Vĩnh Khương trở nên truyền cảm hứng với người trẻ nằm ở tinh thần luôn nỗ lực và không ngừng làm mới chính mình. Hiện tại, bên cạnh công việc biên đạo, giảng dạy, Nguyễn Hữu Vĩnh Khương còn là nghiên cứu sinh tại Viện Văn hóa - Thể thao - Du lịch Việt Nam.

Khi được hỏi mong muốn học trò hay đàn em sau này nhớ đến mình như một biên đạo hay một người thầy, Thạc sĩ Nguyễn Hữu Vĩnh Khương chia sẻ: “Tôi nghĩ các bạn sinh viên hay đàn em nhớ đến tôi là một biên đạo hay một người thầy thì tôi đều vui. Bởi dù ở vai trò nào, tôi vẫn có thể đồng hành, hướng dẫn các bạn về chuyên môn và cả đạo đức làm nghề. Vì vậy, tôi cảm thấy hạnh phúc nếu có thể trở thành người dẫn đường cho các bạn, bởi chính tôi trước đây cũng được các thầy đi trước hướng dẫn như vậy”.

Ở Nguyễn Hữu Vĩnh Khương, người ta nhìn thấy sự dung hòa giữa hai con đường khác biệt của sân khấu cảm xúc và bục giảng tri thức. Nhưng với Nguyễn Hữu Vĩnh Khương, đó chưa bao giờ là hai lối đi tách rời. Bởi sau cùng, dù là biên đạo, giảng viên hay nghiên cứu sinh, Thạc sĩ – Biên đạo múa Nguyễn Hữu Vĩnh Khương vẫn đang theo đuổi cùng một điều là làm nghề nghiêm túc, bền bỉ và để lại giá trị cho những người đến sau.

Ảnh: Hà Trần Nhã Uyên